Vaktijdschrift

Theater inzetten om Nederlands te leren

In een artikel van Tijdschrift Fons las ik hoe theater een krachtige rol kan spelen bij het leren van Nederlands, vooral bij anderstalige leerlingen. Het toonde aan hoe taal leren veel meer is dan woorden of grammatica oefenen: het gaat om durven spreken, om plezier maken met taal, om de veiligheid voelen om fouten te mogen maken.

Toneel nodigt leerlingen uit om taal niet alleen te begrijpen, maar ook te voelen en te

gebruiken. Bovendien blijkt uit onderzoek dat deze artistieke aanpak niet alleen taal stimuleert, maar ook een positieve invloed kan hebben op hun welbevinden, zelfbeeld en talenten. Het zou zelfs kunnen helpen bij het verwerken van trauma. Het artikel benadrukt wel: kunst mag nooit herleid worden tot een “hulpmiddel” in de taalles, het moet zijn intrinsieke waarde behouden.

Ik koos dit artikel omdat er binnenkort op mijn stage bij OKAN een toneelvoorstelling georganiseerd wordt met de anderstalige leerlingen. Daarom was ik benieuwd welke impact zo’n project écht kan hebben op jongeren die nog volop worstelen met de Nederlandse taal. Dat theater zoveel voordelen biedt in hun leerproces, heb ik eerlijk gezegd onderschat. Ik wist wel dat expressie leerlingen sterker kan maken, maar dat er effectief onderzoek naar gedaan is, en dat zulke theaterprojecten voor nieuwkomers in Vlaanderen bestaan, verraste me.

Wat me vooral inspireert, is hoe toneel leerlingen kansen geeft die een traditionele taalles niet altijd kan bieden: ruimte om te experimenteren, om fouten te maken zonder schaamte, om emoties te tonen. In de OKAN-klassen zie ik hoe belangrijk dat is. De meeste leerlingen voelen nog een drempel om in groep Nederlands te spreken.

Deze jongeren, die nog maar net in België zijn, hebben doorgaans een grote emotionele rugzak, vol nieuwe indrukken, heimwee, stress, vaak ook trauma. Het is mooi om te lezen hoe theater, net zoals destijds bij mij, voor hen een uitlaatklep kan zijn en een veilige plek kan bieden om zichzelf te tonen en te ontdekken.

Ik heb ooit eens ergens gelezen dat cultuur een deur opent naar jezelf én naar de ander. Als nieuwkomer is het moeilijk, maar o zo belangrijk, om verbinding te maken en te voelen. Of dat nu in een grote theaterzaal is of op een schoolpodium, de kracht blijft dezelfde.

Het artikel heeft mijn blik op OKAN-onderwijs verrijkt. Het maakt me alleen maar enthousiaster om met deze leerlingen op een speelse, interactieve manier rond taal en cultuur te werken. Het idee dat Nederlands leren ook via spel, beweging, stemgebruik en expressie kan gaan, past perfect bij wat ik graag doe en hoe ik graag lesgeef. Ik neem het artikel dan ook zeker mee naar mijn stage, want er staan ook enkele praktische tips in. En later, als ik ooit zelf in OKAN of een andere taalklas terechtkom, wil ik toneel of expressie zeker eens met de leerlingen uitproberen.