WES 3: Cultuurevenement

De ondergang van de Titanic

3.3 WOORDLAB VOLWASSENEN

7 februari 2026 - Academie Muziek- Woord- Dans Heist-op-den-Berg

Op zaterdagmiddag 7 februari begaf ik me naar de toneelacademie van Heist-op-den-Berg voor het toonmoment van de vijf leerlingen van de klas 3.3. Woordlab volwassenen. Ze speelden "De ondergang van de Titanic", naar de bekende dichtbundel van Hans Magnus Enzensberger. Mijn aanwezigheid was niet toevallig, want mijn partner deed mee. Hoewel het uiteraard fijn is om hem te zien stralen op het podium, was ik vooral benieuwd naar hoe ze deze bekende tragedie zouden brengen.

Vergeet de romantische Hollywoodversie met Jack en Rose. Ik heb de film van James Cameron minstens vijf keer gezien, maar dit was andere koek. De tekst van Enzensberger is een scherpe analyse van de ramp. Een kritische blik op de feiten, ervaringen van slachtoffers en overlevenden, en bovendien een metafoor voor onze huidige maatschappij. De groep koos voor een sobere, maar effectieve start: een donkere zaal waarin de spelers met zaklampen door het publiek dwaalden, op zoek naar overlevenden.

Op het podium stond een verlichte smeltende blok ijs in een visbokaal en enkele krukjes. Minimalistisch origineel dus, wellicht door het beperkte decorbudget van de academie. Het dwingt de leerlingen echter om met weinig middelen in de huid te kruipen van verschillende mensen aan boord van het zinkend schip. Dat is niet altijd evident voor de spelers, maar ook niet zo gemakkelijk te volgen door het publiek.

Ik bleef wat op mijn honger zitten. Hoewel de toneelgroep opvallende stappen heeft gezet sinds vorig academiejaar, vond ik de nadruk nog te veel op voordracht liggen. Veel tekst, maar er werd naar mijn gevoel erg voorzichtig gespeeld. De voorstelling duurde een halfuur, te kort om de tragiek als een geheel over te brengen. Van mij had deze ondergang gerust wat langer mogen duren. Bovendien zorgde de versnippering van de tekst over de verschillende leerlingen en weinig ondersteuning van decor en attributen ervoor dat de samenhang en de maatschappijkritische ondertoon van het verhaal verloren ging. Jammer.

Met de dichtbundel “De ondergang van de Titanic” kan ik in de lessen Nederlands verschillende kanten op. Het zou, vanwege de metafoor op onze maatschappij, een geschikte tekst zijn als inleiding voor de lessen argumenteren en debatteren. Of ik zou de leerlingen vanuit verschillende perspectieven een dagboekfragment kunnen laten schrijven, bv. dat van de bemanning of een passagier uit de eerste of derde klasse.

Voor mij was het, naast een interessante voorstelling en lichtjes verplicht supporteren voor mijn partner, ook een fijn weerzien. In een behoorlijk ver verleden heb ik namelijk tien jaar les gevolgd bij dezelfde toneelleerkracht. En elke keer krijg ik het voorstel om nog een specialisatiejaar te volgen.

Wie weet? Ooit. Als ik eens tijd heb.